حیات فرازمینی چه شکلی است؟ داروین به کمک می‌آید

حیات در منظومه‌های دوردست به چه شکلی است؟ آیا ما در صورت برخورد با اشکال زندگی بیگانه، اصلا می‌توانیم آن حیات فرازمینی را تشخیص بدهیم؟ با ما در کوچه‌تک همراه باشید تا در گوشه‌ای از جستجوی بی‌انتهای دانشمندان در گشودن رازها و معماهای گیتی سرک بکشیم.

یک نظریه جدید در جواب به این سوال، پاسخ مثبت می‌دهد. بنا به نتایج این تحقیق که تحت سرپرستی یکی از دانشمندان دانشگاه آکسفورد در نشریه بین‌المللی حیات فضایی (آستروبیولوژی) به چاپ رسیده، زندگی در سایر سیارات، یا قمرها یا سیارک‌ها، به زندگی زمینی شباهت بسیار زیادی خواهد داشت. دلیل این ادعا هم این است که حیات فرازمینی درست مثل حیات زمینی باید وابسته به انتخاب طبیعی باشد. در این صورت حتی اگر آن حیات، بر پایه کربن نباشد یا این‌که رمزگذاری فعالیت‌های موجود زنده بر اساس کدی کاملا متفاوت با DNA انجام شود، باز هم در صورت پایبندی به قانون انتخاب طبیعی یا انتخاب اصلح، باید شباهت‌های زیادی با حیات آشنای زمینی ما داشته باشد.

ساموئل لوین که دانشجوی دکتری دانشگاه آکسفورد در رشته جانور شناسی است و در این تحقیق شرکت داشته، می‌گوید: «موجودات زنده، خود را با شرایط تطابق داده‌اند. به نظر می‌رسد همه ارگانیسم‌ها کارهایی شبیه خوردن، تلاش برای بقا، رشد کردن و تولیدمثل را انجام می‌دهند.

لوین معتقد است که تنها راه برای دستیابی به این انطباق و سازگاری با محیط، انتخاب طبیعی است. فرآیندی که طبق آن، تفاوت‌ها در خواص موروثی اعضای یک جامعه به تفاوت در موفقیت آن‌ها در زندگی منجر شده و درنهایت به بقای اصلح می‌انجامد. لوین در ادامه می‌گوید: «هر چیزی که تحت عنوان حیات بیگانه مطرح شود، ناچار باید از قانون انتخاب طبیعی پیروی کرده و طبق آن تکامل یافته باشد.

حیات فرازمینی و نظریه تکامل داروین

لوین و همکاران با شروع از قانون انتخاب طبیعی، از خود پرسیدند که در این صورت یک حیات فرازمینی چه شکلی خواهد داشت؟‌ بنا به نظر لوین، چنین کاری در واقع یک راهکار نظری برای پاسخ به این سوال به حساب می‌آید. بیشتر دانشمندان رشته حیات فضایی، ترجیح می‌دهند از راهکار مکانیکی استفاده کنند. مثلا آن‌ها با بررسی روند تکاملی حیات در بخشی از کره زمین، مثل منافذ گدازه‌ای زیر دریا، سعی می‌کنند شرایط مشابه در سایر سیارات را بیابند.

لوین معتقد است که روش‌های مکانیکی نقاط مثبت خودشان را دارند اما به این خاطر که کل فضای نمونه ما، در جستجوی بین سیارات دارای حیات، فعلا فقط شامل یک سیاره است (سیاره زمین)، چنین محدودیتی اعتبار پیش‌بینی‌های این روش را دچار خدشه می‌کند. معلوم نیست که چه شرایطی مختص زمین هستند و چه شرایطی قابل تعمیم به سایر سیارات. به عنوان مثال، چشم یا ساختارهای چشمی حداقل 40 مسیر متفاوت تکاملی در کره زمین داشته‌، اما معلوم نیست که حیات بیگانه اصلا نیازی به چشم داشته باشد. شاید احساس دیدن یک نیاز مختص به شرایط زمینی باشد.

یادت نره اینو بخونی!  چرا هوش مصنوعی خطرناک است؟

لوین ادامه می‌دهد: «روش‌های نظری به جزییات حیات زمینی وابسته نیستند. این نظریات مستقل از این که حیات بیگانه از کربن مشتق شده باشد یا از سیلیکون، DNA  داشته باشد یا XNA، استشمام اکسیژن داشته باشد یا نیتروژن، برقرار می‌مانند.

نظریه تکامل و حیات بیگانه

این روش‌های نظری نمی‌تواند اشکال حیات را به فرم دقیق و با جزییات کامل مشخص کنند. نمی‌توانند معلوم کنند که این حیات شبیه به ای‌تی است یا شبیه به غارتگر. اما انتخاب طبیعی ارگانیسم‌های زنده خاصی را ایجاد می‌کند. بنا به گفته لوین، بیگانگانی که قانون انتخاب طبیعی را از سر گذرانده باشند، باید فرم لایه‌لایه داشته باشند. این حیات در طول زمان به تدریج پیچیده شده و نشانه‌های این تغییر و تحول‌ها باید در فرم نهایی قابل تشخیص باشد.

مثلا در حیات زمینی، ژن‌ها به ساخت ژنوم منجر شدند، ژنوم‌ها اساس نقشه طراحی سلول‌ها شدند، سلول‌های اولیه با هم ترکیب شدند تا سلول‌های پیچیده‌تر یوکاریوت را به وجود بیاورند (میتوکندری‌ها که امروزه عناصر تولید کننده انرژی در سلول‌های جانوری هستند، در ابتدا به صورت ارگانیسم‌های مجزا وجود داشتند، بعدها به سلول‌های اولیه پیوستند و یوکاریوت‌ها را بوجود آورند)، این سلول‌ها با چسبیدن به هم موجودات پرسلولی را به وجود آوردند و این موجودات پرسلولی در کلونی‌ها و اجتماع‌های بزرگ به تعامل با هم پرداختند.

اکتومایت را بشناسید

حیات فرازمینی

برای روشن‌تر کردن نظرات خود، لوین و همکاران موجودات تخیلی «اکتومایت» را خلق کردند. این موجودات پیچیده از عناصری کوچکتر تشکیل شده‌اند که اهداف خود را با هم سازگار کرده و با یکدیگر زندگی می‌کنند. درست مثل سلول‌های بدن انسان که با یکدیگر کار می‌کنند تا فرد را زنده نگاه دارند.

این سوال که آیا ما تنها هستیم، یکی از اساسی‌ترین پرسش‌هایی است که نوع بشر تا به حال از خود پرسیده است. خیلی خوب است که ما قبل از این که ای‌تی را آن بیرون پیدا کنیم، اول بدانیم که احتمالا با چه جور موجوداتی ممکن است برخورد کنیم.

لوین در این خصوص می‌گوید: «حتی از دید فلسفی هم می‌توان به قضیه نگاه کرد. این مسأله که حیات فرازمینی در صورت وجود چه مشخصه‌های اصلی دارد، به نوبه خود مسأله مهمی در فیزیک طبیعی بحساب می‌آید. با استفاده از نتایج این تحقیق معلوم نمی‌شود که ما تنها هستیم یا نه، اما  راجع به همسایگان احتمالی، مشخصاتی تبیین می‌کند … البته اگر ما تنها نباشیم.


منبع:  Live Science

می‌خوای نظر بدی؟

مطمئن باش، آدرس ایمیلت منتشر نمی‌شه.