بازگشت یک دنباله‌دار و رصد همزمان آن از دو نقطه فضا با دو ماهواره مختلف

این هفته یک دوست قدیمی، مهمان ماهواره سوهو (آژانس فضایی اروپا) و ماهواره استریو (ناسا) شد. این مهمان آشنا دنباله‌دار 96P است که تقریبا هر 5 سال یکبار به دور خورشید می‌گردد. برای اولین بار است که یک دنباله‌دار به طور همزمان از دو نقطه در فضا و توسط دو ماهواره ثبت می‌شود.

دنباله‌دار 96P در روز 25 اکتبر امسال از سمت راست پایین، وارد میدان دید سوهو (مأموریت مشترک ناسا و ESA) شد؛ کل لبه سمت راستی میدان را طی کرد و در روز 30 اکتبر از میدان دید آن خارج شد. این دنباله‌دار در سال‌های 1996، 2002، 2007 و 2012 نیز مهمان سوهو بوده که بدین‌ترتیب پر رفت و آمدترین دنباله‌دار به میدان دید سوهو بوده است.

دنباله‌دار 96P در همین مدت توسط یک ماهواره دیگر ناسا ثبت شد: استریو (به معنی رصدخانه ارتباطات زمینی و خورشیدی) در روزهای 26-28 اکتبر توانسته از سمت دیگر مدار گردش زمین به دور خورشید، آن را رصد نماید.

این اتفاق خیلی بندرت می‌افتد:‌ رصد همزمان یک دنباله‌دار از دو نقطه در فضا. این عکس‌ها به عنوان کامل‌ترین رصدهای موازی و همزمان از دنباله‌ دار 96P تا امروز ثبت شدند. دانشمندان می‌خواهند از ترکیب داده‌های این دو رصد برای استخراج داده‌های بیشتر راجع به ترکیبات این دنباله‌دار استفاده نمایند. ضمنا می‌خواهند به کمک آن به بررسی برهم‌کنش میان این دنباله‌دار و بادهای خورشیدی، که جریان منظم و پیوسته‌ای از ذرات باردار است که از خورشید متصاعد می‌شود، بپردارند.

دنباله‌دار در تاریخ 26 اکتبر از پایین وارد میدان دید استریو شد و به صورت قطری آن را طی کرد. در تاریخ 28 اکتبر از میدان دید خارج شد. دیسک خورشیدی به همراه قسمت اعظم جو خورشید (کرونا) حذف شده تا دنباله‌دار مشخص باشد. فقط جریان دینامیکی بادهای خورشیدی پیدا هستند.

هر دوی این ماهواره‌ها، اطلاعات مربوط به پلاریزاسیون را نیز جمع‌آوری کردند. ویلیام تامسون مسئول رصدخانه استریو در مرکز سفرهای فضایی گودارد ناسا در مریلند، توضیح می‌دهد: «پلاریزاسیون به شدت وابسته به محل و چگونگی رصد است. با جمع‌اوری این اطلاعات به صورت همزمان از دو نقطه می‌توان ترکیب و اندازه ذرات دم این دنباله‌دار را تعیین کرد.

دنباله‌دار 96P که به دنباله‌دار ماچهولز هم مشهور است، در سال 1986 توسط یک ستاره‌شناس آماتور به نام دن ماچهولز کشف شد. این دنباله‌دار هر 5.24 سال یک بار دور خورشید می‌گردد. در نزدیک‌ترین فاصله خود از خورشید، به حدود 11 میلیون کیلومتری از آن می‌رسد که برای یک دنباله‌دار مسافت خیلی کمی است. این دنباله‌دار که از دسته دنباله‌دارهای دوره کوتاه محسوب می‌شود، حدود 6.4 کیلومتر قطر دارد و در دورترین فاصله خود از خورشید به حدود مدار مشتری می‌رسد.

ستاره‌شناسان آماتور در سال 2012 با بررسی عکس‌های سوهو متوجه شدند که دو تکه کوچک‌تر این دنباله‌دار نیز آن را همراهی می‌کنند، به این معنی که این دنباله‌دار در حال تغییر است. امسال یک تکه سوم نیز پیدا شد که باز هم نشان می‌دهد این جسم در حال تکامل است.

دانشمندان علاقه خاصی به این دنباله‌دار دارند. زیرا این جسم مولد یک خانواده وسیع و بزرگ از دنباله‌دارهاست که با یکدیگر مدار مشترک داشته و از یک دنباله‌دار مادر در طی هزاران سال تکامل یافته‌اند. 96P مولد دو دسته مجزا از دنباله‌دارهاست که هر دوی آن‌ها توسط دانشمندان آماتور با بررسی داده‌های سوهو کشف شده‌اند. یک دلیل دیگر هم این‌ است که سنگریزه‌های شهاب‌سنگی مرتبط به این دنباله‌دار مدار زمین را قطع می‌کنند. با مطالعه بیشتر راجع به این دنباله‌دار دانشمندان می‌توانند اطلاعات بیشتری راجع به ویژگی‌ها  و اصل و نسب این خانواده بزرگ کسب نمایند.

 

توضیح شکل: در این شکل که توسط سوهو تهیه شده، دنباله‌دار 96P در سمت راست و پایین علامت‌گذاری شده است و در عرض 6 روز از قسمت راست این میدان دید عبور کرده است. دیسک مرکزی برای حذف نور خورشید استفاده شده است. با این کار امکان دیدن ستارگان و دنباله‌دارها علیرغم شدت درخشندگی دیسک خورشید بوجود می‌آید.


منبع:‌ ناسا

یادت نره اینو بخونی!  حیات فرازمینی چه شکلی است؟ داروین به کمک می‌آید

می‌خوای نظر بدی؟

مطمئن باش، آدرس ایمیلت منتشر نمی‌شه.